Kazdağları’nda Emsal Karar: Halilağa Bakır Madeni İşletme İzni İptal Edildi
Kazdağları ekosistemi üzerinde yarattığı çevresel baskı nedeniyle uzun süredir kamuoyunun gündeminde olan Halilağa Bakır Madeni projesinde yargıdan kritik bir karar çıktı. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ve Dernek Başkanı Süheyla Doğan tarafından, Cengiz Holding bünyesindeki maden projesine verilen işletme izninin iptali istemiyle açılan davada karar açıklandı. Çanakkale 2. İdare Mahkemesi, maden sahası için verilen işletme izninin hukuka ve mevzuata aykırı olduğuna hükmederek işlemin iptaline karar verdi.
ÇED Sınırlarını Aşan İzin Hukuka Aykırı Bulundu
Mahkemenin gerekçeli kararında, madencilik faaliyetleri için zorunlu olan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin kapsamına dikkat çekildi. Mahkeme heyeti, mevzuatta "ÇED alanı ile işletme izni alanı birebir aynı olmalıdır" şeklinde doğrudan bir hüküm bulunmasa da, ÇED sürecinin mantığı gereği işletme izinlerinin ÇED raporunda belirlenen sınırların dışına taşamayacağını vurguladı.
Bilirkişi raporlarını ve idareden gelen belgeleri inceleyen mahkeme, Halilağa Bakır Madeni için verilen işletme izninin, "ÇED Olumlu" kararı verilen sahanın dışına taştığını tespit etti. Kararda, ÇED süreci tamamlanmamış veya değerlendirme kapsamı dışında kalan alanlara işletme izni verilmesinin hukuken mümkün olmadığı ve bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği belirtildi.
Karar Tüm Maden Ruhsatları İçin Emsal Teşkil Ediyor
Çanakkale 2. İdare Mahkemesi’nin bu kararı, yalnızca Halilağa projesi için değil, Türkiye genelindeki diğer madencilik faaliyetleri için de emsal niteliği taşıyor. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği tarafından yapılan açıklamada, kararın maden hukuku açısından bir dönüm noktası olduğu ifade edildi. Kararla birlikte; ÇED izni olmayan alanlara işletme izni verilemeyeceği ve işletme izinlerinin ÇED sahası sınırlarını aşamayacağı yargı kararıyla tescillenmiş oldu.
Daha önce mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesinin ardından Altın Madencileri Derneği, bu durumun sektör açısından "tehlikeli" olduğunu ve tüm ruhsatları etkileyebileceğini savunmuştu. Mahkemenin son iptal kararı, sektör temsilcilerinin bu endişesini doğrular nitelikte bir hukuki zemin oluşturdu.
Hukuki Mücadele ve Yeni Süreçler Devam Ediyor
Kararda, ruhsat ve izin süreçlerini yürüten Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) yetkililerinin işlemleri de idari açıdan değerlendirildi. Dernek yetkilileri, bu kararın idarenin şirket lehine yaptığı uygulamaların hukuka aykırılığını ortaya koyduğunu belirtti.
Bölge halkı ve çevre örgütleri tarafından açılan diğer işletme izni ve ruhsat iptal davalarının sürdüğü, ayrıca şirket ve ilgili kamu görevlileri hakkında yapılan suç duyurularının takibinin devam ettiği bildirildi. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, sürecin takipçisi olacaklarını ve Kazdağları'nın korunması adına hukuki mücadelenin süreceğini vurguladı.
Haber Merkezi